Kotlina i okolice - Komarno

Komarno

          Komarno jest wsią łańcuchową o długości 2,2 km i leży wzdłuż górnego biegu Komara. W dolnej części graniczy z Maciejową poprzez osiedle Chałupy, zaś górna jego część łączy się z Przełęczą Komarnicką w Grzbiecie Południowym Gór Kaczawskich. Wieś otoczona jest rozległymi polami i łąkami na tle wspaniałych panoram Karkonoszy i Rudaw Janowickich.

          Komarno było jedną z najstarszych i największych wsi w Kotlinie Jeleniogórskiej. Jej powstanie nie zostało dokładnie zbadane, ale określa się, że mógł to być XIII – XIV w. W zapiskach biskupstwa z 1318 r jest wyraźna wzmianka o tutejszym kościele, co dowodzi temu, że już wtedy była to duża wieś. Od początku Komarno było wsią szlachecką. Do spokojnego rozwoju wsi przyczyniło się dogodne położenie na uboczu poza ważnymi traktami komunikacyjnymi, dlatego też podczas wszystkich wojen, a szczególnie 30 letniej wieś nie odniosła żadnych większych strat. W 1726 r szczególnie rozwinęło się tkactwo chałupnicze. Wówczas do wsi należała też kolonia Chałupy.

          W 1765 r właścicielem wsi był baron von Botchmara, a wartość jego majątku szacowano na 26,614 talarów. Od 1770 r właścicielem został baron Johann August von Bottner. W 1786 r należała do jego potomków. Początek XIX w był początkiem panowania nowej właścicielki, którą była pani von Stosch (de domo Mostowska). Natomiast w 1840 r administratorką dóbr została tajna radczyni handlowa Louise Losch. W 1871 r właścicielem majątku ziemskiego, był kapitan i starosta powiatowy von Losch.

           Na początku XVIII w był tu kościół katolicki i ewangelicki, szkoła ewangelicka z 1742 r. i 3 młyny wodne. W XIX w rozwinęło się głównie rolnictwo oraz przemysł. W 1825 r wymieniono tu dwór zwany zamkiem z 2 folwarkami, 2 kościoły i szkołę ewangelicką z nauczycielem i pomocnikiem, 3 młyny wodne i wapiennik. Wśród mieszkańców było aż 7 piekarzy. We wsi pracowały 54 krosna tkające płótno. Cała wieś liczyła 213 domów. Dodatkowo we wsi zbudowano 4 tartaki, 6 szynków, działał wapiennik i pracowało 75 krosien płócienniczych. W 2 połowie XIX w turystom polecano starą karczmę, górną karczmę i schronisko Pod Barańcem oraz na Przełęczy Komarnickiej. Po 1945 r Komarno wyludniło się szczególnie w swojej górnej części. Pałac przechodził z rąk do rąk i za każdym razem pełnił inną funkcję. Było tu gospodarstwo rolne PGR. Pałac pełnił rolę domu kolonijnego, którym interesowało się towarzystwo osób niepełnosprawnych, mające w zamiarze stworzenie ośrodka rehabilitacyjnego, do czego nigdy nie doszło. Pałac stał się własnością prywatną Do 1970 r działał tu młyn.

Warto zobaczyć:

Kościół filarny św. Jana Chrzciciela.

Kościół filarny M. B. Pocieszenia.

Pałac z XIX w.

Szkoła podstawowa nr 88 z 1920 r.

Trafo nr 56, 135 z 1920 r.

Budynki mieszkalne i gospodarcze:

1, 8 – XIX. 9 – 1920. 10,26 – 1910. 32, 36 – XIX. 41 – XX. 48, 56, 64 – XIX. 71 – dawny dom kultury – XX. 72 – XIX. 74 – XVIII. 77 – 1871. 79 – XVIII. 80 – XIX. 90 – XVIII. 100 – 1910. 102, 110 – XVIII. 111, 124, 126 – XIX. 131 – XVIII. 136, 137 – XIX. 138 – 1872. 144 – XVIII. 152, 159, 160 – XIX. 164 – XX. 170, 174 – XVIII. 178 – XIX.

Dawne nazwy:

1305 – Kemreswalde

1318 – Kamerswalde

1355 – Cameczwalth

1366 – Kammerswalde

1386 – Kamirswalde

1668 – Cammerswalde

1677 – Cammerswaldau

1786 – Kammerswaldau

1945 – Komorów, Komorowo, Komarowo

1946 – Komarno